Typ hierboven uw zoekterm of scroll

© 2001-2015 Lycaeus Economisch Woordenboek - Alle rechten voorbehouden>

retributies : algemeen overheid - Dit zijn heffingen voor prestaties die specifiek op het terrein van de overheid liggen, zoals paspoortleges en griffierechten. De retributie is gebaseerd op het profijtbeginsel. Zie ook: onderdeel profijtbeginsel

revaluatie : internationaal - Verhoging van de spilkoers van een munt binnen een stelsel van stabiele wisselkoersen. Ook wanneer de valuta informeel is gekoppeld aan een andere munt (bijv. de Mexicaanse peso aan de Amerikaanse dollar), spreekt men wel van een revaluatie als het betreffende land voortaan koppelt op een hoger koersniveau. Een revaluatie van de nationale munt maakt de producten van het desbetreffende land duurder voor het buitenland, maar importproducten worden juist goedkoper. Een revaluatie van de eigen valuta kan helpen bij de bestrijding van inflatie (Schöndorff c.s.). Zie ook: tegenstelling devaluatie onderdeel appreciatie onderdeel depreciatie

revisierente : financiële zaken, overheid - soort van compensatie voor de fiscus in verband met het verleende uitstel van heffing. Bijv. voor de inkomstenbelasting is ~ verschuldigd als premies voor een aanspraak op periodieke uitkeringen als negatieve persoonlijke verplichtingen in aanmerking worden genomen.

Ricardo, David : algemeen - (1772-1823). Engels econoom, zakenman en parlementariër. Zijn Principles of Political Economy and Taxation (1817) behandelt belangrijke onderwerpen zoals de waardetheorie, de productiegroei en de grondrente. Vooral dit laatste stuk theorie, zijn leerstuk van de comparatieve kostenverschillen en zijn wet van de afnemende meeropbrengsten hebben hem beroemd gemaakt. Zij arbeidswaardeleer legt de grondslag voor die van Karl Marx. Zijn pleidooi voor vrijhandel valt te begrijpen tegen de achtergrond van Engeland als machtige zeevarende natie. (Schöndorff c.s.) Zie ook: onderdeel arbeidswaardeleer nadere verklaring comparatieve kostenverschillen nadere verklaring afnemende meeropbrengsten

rijksbegroting : algemeen overheid - Een gedetailleerde raming van uitgaven en ontvangsten per departement voor het komende jaar (Schöndorff c.s.). Zie ook: onderdeel Voorjaarsnota onderdeel begrotingsfonds

rijksbelastingen : algemeen overheid - De belastingen die de rijksoverheid heft (Schöndorff c.s.).

rijksbijdragen aan sociale fondsen : algemeen overheid - Bijdragen ten laste van de rijksbegroting aan de socialeverzekeringsfondsen, die naast de door de fondsen ontvangen premies dienen ter financiering van de socialeverzekeringsuitgaven. (Schöndorff c.s.)

Rijksoctrooiwet 1995 (ROW) : groei en conjunctuur, markten en prijzen - rijkswet van 15 december 1994, houdende regels met betrekking tot octrooien (patenten), de behandeling van octrooiaanvragen, rechtsgevolgen van octrooi en geschillenbeslechting.

rijksrekenrente : financiële zaken consumenten en producenten - rente die levensverzekeringsmaatschappijen wettelijk moeten vergoeden over het door de verzekerde opgespaarde bedrag (momenteel 4%). Speelt bij een spaarhypotheek geen rol zolang de hypotheekrente hoger is dan 4%, omdat daar een rentevergoeding wordt aangehouden die gelijk is aan het percentage van de overeengekomen hypotheekrente. (bron: huizenveiling.nl)

Rijnlands model : markten en prijzen, overheid - Aanduiding voor de gemengde economische orde waarbij de werking van de markt sterk wordt ingeperkt door aan de ene kant een betrekkelijk omvangrijke collectieve sector en daarnaast een relatief harmonieuze samenwerking tussen de overheid en de sociale partners. Een belangrijk onderdeel van de collectieve sector is daarbij het stelsel van sociale zekerheid. Tegenover de verzorgingsstaat van het Rijnlands model staat het meer op marktwerking gerichte Angelsaksische model. Nederland heeft de laatste jaren stappen gezet vanuit het Rijnlands model in de richting van het Angelsaksische model. Daarbij wordt de collectieve sector teruggedrongen door met name de sociale zekerheid te versoberen. Verder door privatisering, deregulering en bevordering van de concurrentie. Deze nieuwe mengvorm wordt wel het Rijndeltamodel, het Deltamodel of het poldermodel genoemd. (Schöndorff c.s.). Zie ook: onderdeel Angelsaksisch model onderdeel economische orde onderdeel poldermodel

risico : financiële zaken - Een beslissing kan een reeks mogelijke uitkomsten hebben waarbij aan elk van deze uitkomsten een objectief bepaalbare waarschijnlijkheid valt te verbinden. In die zin wordt risico onderscheiden van onzekerheid, waarbij de waarschijnlijkheid van mogelijke uitkomsten onbekend is. (Schöndorff c.s.)

risicodekking : financiële zaken consumenten en producenten - het verzekeren en verzekerd houden van risico's.

Risicopremie : - De premie voor de meeverbonden levensverzekering dient voor een deel om het overlijdensrisico te verzekeren (de `risicopremie`) en voor het overige deel om de aflossing bij elkaar te sparen (de `spaarpremie`).

Risicoregeling / risicoverrekening : - Door de overheid vastgestelde wijze van verrekenen van bepaalde materiaal- en loonkosten na een vooraf bepaalde datum. Risicoverrekening is in de model koop-/aannemingsovereenkomst uitgesloten.

risicoselectie : algemeen overheid - Verzekeraars proberen slechte risico's (verze°kerden met een grote kans op schade) te weren of zij zijn alleen bereid met de betrok°kenen een verzekeringsovereenkomst onder beperkende voorwaar°den aan te gaan (hogere premie, uitslui°ting van be°paalde risico's); net zo proberen werkgevers te voorkomen dat zij werknemers in dienst nemen die vaak ziek zijn of een grote kans hebben arbeidsongeschikt te worden verklaard. (Schöndorff c.s.)

road-pricing : algemeen overheid - Engels: economisch concept waarbij, op verschillende manieren, het gebruik van de weg beprijst wordt. Hierbij kan worden gedacht aan een brandstofheffing, voertuigbelasting, rijbewijsheffing, diverse tolvormen zoals rekeningrijden, tot zelfs parkeerbelasting. De ~ kent twee doelen: enerzijds het genereren van inkomsten, o.a. voor de aanleg en onderhoud van diezelfde infrastructuur. Anderzijds ook het tegengaan van congestie (filevorming). Zie ook: nadere verklaring individuele goederen

robot : algemeen - Een apparaat dat met een zekere intelligentie voorwerpen kan hanteren. De eerste generaties robots konden alleen voorgeprogrammeerde bewegingen herhalen, zonder te kunnen reageren op veranderende omstandigheden. De tegenwoordige generatie kan zich wel aanpassen aan situaties die van het gebaande pad afwijken. (Schöndorff c.s.)

royalty : financiële zaken - Engels: Vergoedingen voor het (doorlopende) gebruik van activa, niet zelden ook 'intellectuele eigendommen'. Het bekendst zijn de royalties aan een auteur als vergoeding voor het gebruik van diens werk (muziek, lied, gedicht, boek). ~s kunnen een percentage van de omzet bedragen of een vast bedrag per gebruik.
2. Ook in de delfstoffenwinning komt het begrip royalties voor, met dezelfde betekenis: een vergoeding, meestal een percentage van de omzet, aan de mijneigenaar.

royeerbaar certificaat / (mv.) royeerbare aandelencertificaten : financiële zaken markten en prijzen - certificaten die kunnen omgewisseld worden in originele aandelen.

royement / royeren : pand en hypotheek - doorhaling van een hypothecaire inschrijving door te verklaren dat die inschrijving waardeloos is.

ruil Eng.: barter : algemeen - Het tegen elkaar uitwisselen van goederen en diensten. Het populaire gezegde śwaar er twee ruilen moet er één huilen∆, is niet aan de economische theorie ontleend. Deze neemt aan dat beide partijen van een ruil beter worden, anders zouden ze de ruiltransactie niet aangaan. (Schöndorff c.s.). Zie ook: onderdeel directe ruil onderdeel indirecte ruil onderdeel functies van geld

ruilmiddelfunctie van het geld : groei en conjunctuur - Functie van het geld als tussengoed bij de ruil. Het gebruik van geld hakt de ruilhandeling in twee transacties. Mensen ruilen goederenoverschotten met een belangstellende tegen geld. Dat geld kan weer worden gebruikt om te worden geruild tegen de overschotten van iemand anders. Een van de voordelen boven bartertrade (ook wel: directe ruil) is dat het vinden van een partner in het ruilverkeer eenvoudiger is. (Schöndorff c.s.).

ruilvoet : internationaal - Het gemiddeld exportprijspeil gedeeld door het gemiddeld importprijspeil. Een ruilvoetverbetering ontstaat door een stijging van het gemiddeld exportprijspeil ten opzichte van het gemiddeld importprijspeil. Gebeurt het omgekeerde, dan is sprake van een ruilvoetverslechtering. (Schöndorff c.s.).

ruilvoet van de collectieve sector : algemeen overheid - De relatieve verhouding tussen het loon- en prijsniveau in de collectieve sector ten opzichte van het prijsniveau van het bruto binnenlands product (Schöndorff c.s.).

ruilvoetverbetering : internationaal - Stijging van het gemiddeld exportprijspeil ten opzichte van het gemiddeld importprijspeil (Schöndorff c.s.).

sabotage : collectieve sector / economische orde en politiek - vorm van (meestal) politiek verzet of burgerlijke ongehoorzaamheid die zich manifesteert door de gang van zaken of een productieproces feitelijk te laten mislukken of te belemmeren. Bijv. in 1995 het doorsnijden van benzineslangen van Shell-stations, toen Shell dreigde de Brent Spar in zee te dumpen.

salderen van rente : - De betaalde rente aftrekken van de ontvangen rente. Op het positieve saldo is de rentevrijstelling van toepassing. Resteert er een negatief saldo, dan is dat aftrekbare betaalde rente. De betaalde hypotheekrente blijft bij het salderen buiten beschouwing

salderingsregeling : - De betaalde rente aftrekken van de ontvangen rente. Op het positieve saldo is de rentevrijstelling van toepassing. De betaalde hypotheekrente voor de eigen woning blijft bij het salderen buiten beschouwing

salderingsrekening : internationaal - Sluitrekening van de betalingsbalans die zorgt voor het formeel evenwicht. (Schöndorff c.s.) Zie ook: nadere verklaring betalingsbalans nadere verklaring formeel evenwicht

samengesteld (indexcijfer) : consumentengedrag - betekent dat het indexcijfer uit verschillende soorten goederen bestaat. In het samengesteld gewogen prijsindexcijfer tellen de goederen naar belangrijkheid (wegingsfactor) mee.

Samuelson, Paul Anthony : algemeen - In 1915 geboren Amerikaans econoom. werkzaam aan het MIT in Boston. Heeft op bijna alle gebieden van de economische theorie belangrijke bijdragen geleverd. Publiceerde in 1947 Foundations of Economic Analysis. In 1955 verscheen het wereldwijd gebruikte tekstboek Economics: An Introductory Analysis. (Schöndorff c.s.)

saneringscontract : algemeen, overheid - Overeenkomst dat een huis bewoond mag worden totdat de wijk wordt gesaneerd. (bron: huizenveiling.nl)

Say, Jean Baptiste : algemeen - (1767-1832) Frans klassiek econoom, tijdge°noot van Adam Smith, David Ricardo en Thomas R. Malthus, die de naar hem genoemde Wet van Say als volgt beredeneerde. Bij de productie van goederen en diensten wordt een inkomen verdiend en dat inkomen wordt besteed aan de geproduceerde goederen en diensten. Met andere woorden: de koopkracht stroomt onbelemmerd door. 'Les produits s'ach`tent des produits', wat je zou kunnen vertalen met: 'elke productie schept zijn eigen vraag'. Een gedachtegang waarin vraagoverschotten of aanbodoverschotten niet kunnen bestaan. De economie bevindt zich, afgezien van tijdelijke verstoringen, altijd in of rond het volledige werkgele°genheidsevenwicht. (Schöndorff c.s.) Zie ook: nadere verklaring vraagoverschotten nadere verklaring aanbodoverschotten

schaalopbrengsten : producentengedrag - zijn de extra opbrengsten als men alle productiefactoren met een extra eenheid laat toenemen. Hierbij kan sprake zijn van positieve schaalopbrengsten, constante schaalopbrengsten en negatieve schaalopbrengsten.

schaalvergroting : producentengedrag - betekent productie op grotere schaal, met voor de onderneming vaak grote kostenvoordelen (positieve schaalopbrengsten) als gevolg van productievere machines. Andere voordelen zijn een verdergaande interne arbeidsverdeling, een eigen (beter) uitgeruste research afdeling om het product te kunnen verbeteren en/of om nieuwe producten te kunnen ontwikkelen, en een groter reclame budget om promotionele acties te kunnen voeren. Aan schaalvergroting zitten ook nadelen verbonden, zoals het minder flexibel worden van de onderneming, de afstand tussen de leiding en de werknemers wordt te groot voor een goede communicatie, en de betrokkenheid (motivatie) van de werknemers kan afnemen, met als gevolg ook een hoog ziekteverzuim.

schaalvoordelen : producentengedrag - voordelen die ontstaan door vergroting van de omvang van de productiecapaciteit.

schaarse goederen : algemeen - Goederen die kunnen worden aangeschaft door productiemiddelen aan andere gebruiksmogelijkheden te onttrekken. Dit in tegenstelling tot vrije goederen. (Schöndorff c.s.). Zie ook: onderdeel vrije goederen

schaarste : algemeen - De spanning tussen behoeften en middelen. Schaarste wordt in het dagelijks verkeer nogal eens gehanteerd in de zin: er is te weinig van iets, er bestaat een tekort. Bij deze opvatting van het begrip schaarste is het leidingwater dat uit de kraan loopt niet schaars. Het stroomt immers overvloedig. Maar volgens economen is water wel degelijk schaars. Ze redeneren daarbij als volgt: voor de voortbrenging van het water dat uit de kraan loopt zijn grondstoffen, zuiveringsinstallaties, een leidingennet, pompen, een hele administratie en veel arbeidskrachten nodig. Anders gezegd, er worden productiefactoren (natuurlijke hulpbronnen, mensen en machines) gebruikt om dat heldere frisse water uit die kraan te laten lopen. En die productiefactoren hadden ook voor iets anders gebruikt kunnen worden. Bijv. om waterputten in de Sahel te slaan of om er slagroomsoezen mee te bakken. Het zijn alternatief aanwendbare middelen. Ook tijd is schaars. Iemands tijd is schaars, omdat de tijd die wordt gebruikt voor bezigheid A moet worden onttrokken aan activiteit B. Schaarste dwingt tot afwegen wat we het belangrijkste vinden, tot prioriteiten stellen en tot het maken van keuzen. (Schöndorff c.s.). Zie ook: onderdeel alternatief aanwendbare middelen

schatkistpapier : collectieve sector / economische orde en politiek - door de staat uitgegeven kortlopende schuldbekentenissen. Deze schuldbrieven circuleren op geldmarkt, en behoren tot de secundaire liquiditeiten. Uitgifte van schatkistpapier betekent monetaire financiering, en is de laatste jaren geen onderdeel van het overheidsbeleid.

schatkistsaldo : financiële zaken markten en prijzen - rekening van de Nederlandse Staat bij DNB. Deze rekening wordt door het Agentschap van het Ministerie van Financiën gestabiliseerd tussen € 0 en 50 miljoen. Eventuele tekorten of overschotten van het Rijk worden door het Agentschap aangevuld, respectievelijk uitgezet op de geldmarkt (in ruime zin). (bron: DNB)

Schengen akkoord : internationaal - Het in 1985 in Schengen (Luxemburg) bereikte akkoord voorziet in de stapsgewijze afschaffing van de controles aan de binnengrenzen van de lidstaten van de Europese Unie. Een hierbij aansluitende overeenkomst regelt de behandeling van asielaanvragen en de samenwerking tussen de politiediensten over de grenzen heen. De oorspronkelijke termijn voor de opening van de grenzen voor personenverkeer (1990) moest verschillende malen worden verschoven. Na de invoering van het šSchengen informatiesysteemŰ (SIS), waardoor de grensoverschrijdende misdaadbestrijding werd vergemakkelijkt, is op26 maart 1995 de volledige afschaffing van de grenscontroles tussen voorlopig zeven EU-staten (België, Duitsland, Frankrijk, Luxemburg, Nederland, Portugal en Spanje) goedgekeurd. Griekenland, Italië en Oostenrijk zullen zich met enige vertraging bij deze staten voegen. Denemarken, Finland, Ierland, Zweden en het Verenigd Koninkrijk hebben zich niet aangesloten bij de overeenkomst van Schengen. (Schöndorff c.s.) Zie ook: nadere verklaring Europese Unie (EU)

scheve inkomensverdeling : arbeidsmarkt / productie / inkomensverdeling - houdt in dat het inkomen ongelijk is verdeeld. Deze ongelijkheid is zichtbaar te maken met o.a. de Lorenzcurve. Tengevolge van de progressieve belastingheffing en de inkomens ondersteunende subsidies (b.v. huursubsidie) is de secundaire inkomensverdeling minder scheef dan de primaire.

schijventarief : algemeen overheid - Tariefstructuur van de inkomstenbelasting, waarbij het belastbaar inkomen wordt opgedeeld in stroken ('schijven') die worden belast tegen een oplopend marginaal tarief(percentage). Het resultaat is een progressieve drukverdeling. (Schöndorff c.s.) Zie ook: nadere verklaring inkomstenbelasting nadere verklaring belastbaar inkomen nadere verklaring marginaal tarief(percentage) nadere verklaring progressieve drukverdeling

schrijven van een optie : financiële zaken - Optie. Zie ook: nadere verklaring optie

schuldcompensatie : financiële zaken, overheid - schuldvergelijking is niet mogelijk met betrekking tot rijksbelastingen en andere belastingen en heffingen waarvan de invordering aan de ontvanger is opgedragen.

schuldeiser : financiële zaken consumenten en producenten - persoon die van een ander te vorderen heeft.

schuldenaar : financiële zaken consumenten en producenten - persoon die aan een ander iets verschuldigd is.

schuldenlast : financiële zaken consumenten en producenten - geheel van de schulden

schuldillusie : algemeen overheid - Wanneer de overheid haar uitgaven voor een deel financiert door schulden aan te gaan, kunnen burgers lijden aan schuldil°lusie: het onjuiste idee dat extra overheidsvoorzie°ningen gratis zijn, omdat de belastingen niet in dezelfde mate omhoog gaan. Uiteraard moet de overheid in de toekomst de belastingen wél verhogen, om in het verleden aangegane schulden af te lossen. (Schöndorff c.s.)

Schumpeter, Joseph Alois : algemeen - (1883- 1950) Oostenrijks econoom, die in 1932 naar de Verenigde Staten vertrok. Publiceerde in 1912 Theory of Economic Development. waarin de conjunctuurtheorie centraal stond. Dit boek vindt verdere uitwerking in zijn Business Cycles (1939) , waarin hij de productiegroei verklaart uit de wisselwerking tussen uitbarstingen van technologische ontwikkeling en de concurrentie tussen bedrijven. Centraal staat daarbij de stuwende kracht van de innoverende ondernemer. In Capitalism, Socialism and Democracy (1942) voorspelt hij dat het kapitalistisch systeem aan zijn eigen succes ten onder zal gaan. Het ondermijnt door zijn succes de sociale structuur waarop het steunt en roept krachten in het leven die het stelsel vijandig gezind zijn. Doordat de technische vooruitgang meer en meer automatisch verloopt, verliest de ondernemersfunctie geleidelijk haar betekenis. Het kapitalisme zal worden opgevolgd door een socialistisch systeem. In 1954 verscheen postuum het naslagwerk History of Economic Analysis. (Schöndorff c.s.)

sector : groei en conjunctuur - Binnen een economie kunnen vier sectoren worden onderscheiden: de primaire sector, de secundaire sector, de tertiaire sector en de quartaire sector. (Schöndorff c.s.) Zie ook: nadere verklaring primaire sector nadere verklaring secundaire sector nadere verklaring tertiaire sector nadere verklaring quartaire sector

sectorfondsen : financiële zaken - Beleggingsfondsen die zich toeleggen op sectoren zoals informatietechnologie, telecom, energie, gezondheid. (Schöndorff c.s.) Zie ook: nadere verklaring beleggingsfondsen

secundair inkomen : algemeen overheid - Primair inkomen, gesaldeerd met ongebonden overdrachten aan en door de collectieve sector (Schöndorff c.s.). Zie ook: onderdeel ongebonden overdrachten onderdeel primair inkomen onderdeel tertiair inkomen

secundaire arbeidsvoorwaarden : groei en conjunctuur - Alle voorwaarden die niet direct tot het looninkomen zijn terug te voeren, zoals werktijden, werkomstandigheden, scholingsfaciliteiten, vakantieregelingen, medezeggenschap. De hoogte van het loon behoort tot de primaire arbeidsvoorwaarden. (Schöndorff c.s.).

secundaire bank : groei en conjunctuur - Kredietbemiddelende bank (hypotheekbanken). Deze banken kunnen geen geld scheppen, maar moeten het geld dat ze uitlenen ook zelf lenen. (Schöndorff c.s.). De laatste jaren worden door DNB, als gevolg van branchevervaging, de (meeste) spaarbanken tot de primaire banken gerekend.

secundaire liquiditeiten : groei en conjunctuur - Vorderingen van ingezetenen (behalve monetair financiële instellingen en centrale overheden) op monetair financiële instellingen (kredietinstelling of andere financiële instelling die er haar bedrijf van maakt gelden van het publiek aan te trekken en kredieten te verstrekken) die op vrij korte termijn, zonder veel kosten en zonder belangrijk koersverlies kunnen worden omgezet in geld (kortlopende deposito∆s, certificates of deposit en repo∆s). (Schöndorff c.s.).

secundaire liquiditeitenmassa : groei en conjunctuur - Som van alle secundaire liquiditeiten (kortlopende deposito's, certificates of deposit en repo's). (Schöndorff c.s.). Zie ook: onderdeel oneigenlijk spaargeld

secundaire sector : groei en conjunctuur - Industrie en nijverheid. Andere sectoren zijn de primaire sector, de tertiaire sector en de quartaire sector (Schöndorff c.s.). Zie ook: onderdeel primaire sector onderdeel tertiaire sector onderdeel quartaire sector

Security and Exchange Commission (SEC) : financiële zaken - Engels: Amerikaanse overheidsinstelling die toezicht houdt op de verschillende Amerikaanse beurzen.
vergelijkbaar met in Nederland de AFM, de autoriteit financiële markten
zie ook: www.SEC.gov Zie ook: nadere verklaring www.sec.gov

seizoenbeweging : nationaal inkomen, werkgelegenheid - is een schommeling in de economische grootheden als gevolg van de invloed van de jaargetijden.

seizoenswerkloosheid : groei en conjunctuur - Werkloosheid die een gevolg is van het wegvallen van bepaalde producties in bepaalde jaargetijden. Het kan hierbij gaan om seizoensarbeid in de agrarische sector (oogsttijd), de toeristenbranche (strandtoerisme), en zo meer. (Schöndorff c.s.).

semi-collectief : collectieve sector / economische orde en politiek - goed of quasi-collectief goed door de overheid aangeboden individuele goederen, waarbij de financiering uit de algemene middelen plaatsvindt zoals bij collectieve goederen.

senioriteit : internationale integratie en handel - Indien een persoon reeds een merk in een of meer lidstaten van de EU had kan hij bij het depot van datzelfde merk als Gemeenschapsmerk vorderen dat de bescherming van het Gemeenschapsmerk in die landen ingaat op de datum van het depot van die nationale merken.

sentiment : financiële zaken - De stemming op de effectenbeurs (Schöndorff c.s.) Zie ook: nadere verklaring effectenbeurs

settlement : financiële zaken - De uiteindelijke afwikkeling van een effectencontract (bijv opties) op de afloopdatum. Er kan op die einddatum een fysieke levering plaatsvinden, maar bij bijv opties is het logischer om een cash settlement te laten plaatsvinden. In dat geval wordt de waarde van de effecten giraal bijgeschreven op de rekening van de belegger. Zie ook: onderdeel settlementrisico nadere verklaring clearing

settlementsrisico : financiële zaken - situatie dat in een afwikkelingssysteem de afwikkeling van de financiële transactie niet plaatsvindt conform de verwachting, bijv. omdat één van de partijen zijn verplichtingen niet kan nakomen. (bron: DNB) Zie ook: onderdeel settlement

shareholder value : financiële zaken - Engels: Aandeelhouderswaarde. Businessterm die onstaan is vanuit de visie dat het ultieme doel van een onderneming zou moeten zijn het maximaliseren van de ~. De aandeelhouder is daarbij geïnteresseerd in dividend en de groei van het aandeel op de lange termijn. Het genereren van winst (per aandeel) op lange termijn is daarbij de kerngedachte.
Andere 'stakeholders' (belangengroepen) als het personeel, management, klanten of het milieu worden ondergeschikt gemaakt aan het maximaliseren van de ~ .

Sharpe maatstaf : financiële zaken - Om een fonds te kunnen beoordelen moet zowel naar rendement als naar risico worden gekeken. De combinatie van rendement en risico wordt de rendement-risicofactor of ook wel de Sharpe-maatstaf genoemd. De maatstaf is ontwikkeld door de Amerikaanse beleggingsdeskundige en Nobelprijswinnaar William F. Sharpe. De Sharpe-maatstaf is het quotiënt van de risicopremie en de standaarddeviatie. De risicopremie wordt gevonden door van het behaalde resultaat eerst het (gemiddeld) rendement af te trekken dat iemand zonder enig risico te lopen had kunnen behalen door het geld bijv. op een depositorekening te storten. De maatstaf geeft dus het extra rendement (boven het risicovrije rendement) per eenheid gelopen risico. Hoe hoger de Sharpe-maatstaf, hoe beter de prestatie van het fonds. (Schöndorff c.s.) Zie ook: nadere verklaring rendement nadere verklaring risico